Renk körü testi kısaca; renk körlüğü rahatsızlığına sahip kişilerin teşhis edilmesi için kullanılan bir test türüdür. Renk körlüğünün açığa çıkarılması için kullanılan bu yöntem ile bir katalog içinde çeşitli renkler, rakamlar ve şekiller ile kişinin görme becerileri test edilmektedir. Renk körlüğü kişiden kişiye değişebilmektedir. Renk körlüğü tipinin belirlenmesi için de farklı birçok test yapılabilir. 

Renk körlüğünün tespiti için uygulanacak renk körlüğü testlerinden bazıları kısaca şunlardır:

  • Ishihara
  • Farnsworth Munsell D- 15
  • Farnsworth Lantern

Özel olarak hazırlanan ıshihara testi ile renk körlüğünün teşhis edilmesi mümkündür. Bu testin her sayfasında renkli noktalardan oluşan sayılar bulunmaktadır. Renk körlüğü testi kapsamında hastaların bu rakamları eksik görmesi halinde diğer testlerle devam edilebilir. 

Renk Körlüğü Nedir? 

Renk körlüğü kısaca; bir canlının görme merkezinde özel bir pigment molekülünün bulunmaması ya da gerektiğinden az bulunması ile meydana gelmektedir. Bu eksiklikler sonucu belirli renkler ayırt edilememektedir. Kırmızı, yeşil, mavi renklerden bir ya da birden fazlasını ayırt edememeyle ortaya çıkan bir bozukluk olarak ortaya çıkabilir. 

Daltonizm olarak literatüre giren renk körlüğü, genetik olarak bir sonraki nesle taşınan bir rahatsızlıktır ve erkeklerde daha sık görülmektedir. Renk körlüğü kapsamında bazı renkler ve gölgeler ayırt edilmemektedir. En sık ise yeşil ve kırmızı renkler ayırt edilememektedir. 

Renk Körlüğü Çeşitleri Nelerdir? 

Renk körlüğü çeşitleri birçok farklı unsura göre belirlenmiştir. Bu sınıflandırmaların yapılmasında renk körlüğüne sahip kişilerin farklı farklı renkleri ve renk tonlarını görememesinden kaynaklanmaktadır. Kişiden kişiye renk körlüğünün boyutları da değişmektedir. Kişilerde kırmızı renge duyarlı olan koni hücreleri yoksa protanopi, kırmızı renk körlüğü bulunur. Mavi renge duyarlı koni hücrelerinin olmaması durumunda, yeşil renge duyarlı koni hücrelerinin olmaması halinde ise döteranopi yani yeşil renk körlüğü yaşanmaktadır. 

Renk körlüğünün başlıca çeşitleri kısaca şunlardır:

  • Protanopi
  • Döteranopi
  • Anopi
  • Monokromatik

Kırmızı rengi ayırt eden koni hücresinin olmadığı durum olarak tanımlanan protanopi renk körlüğü kapsamında sadece koyu kırmızı renk algılanamaz. Kişinin gördüğü renkler koni hücreleri durumu ile ilgili olarak yeşil, mavi ve bu iki rengin karşımı ile görülen renkler olmaktadır. 

Yalnızca tek renk konisinin mevcut olduğu durumlarda ise diğer iki renk konisinin olmadığı görme sorunlarında ise monokromatik renk körlüğü tanımı yapılmaktadır. Bu görme bozukluğuna örnek vermek gerekirse sadece mavi rengi algılayan mavi renklerin konilerinin mevcut olduğu durumlarda, kırmızı ve yeşil renk konilerinin bulunmadığı duurmlarda kişinin hem yeşil hem de kırmızı renkleri ayırt edemedikleri görülmektedir. 

Renk Körlüğü Teşhisi Nasıl Yapılır? 

Renk körlüğü teşhisi genetik faktörler incelenerek ve hastalara uygulanacak bir takım testler ile mümkündür. Renk körlüğü genetik yollar ile taşınan bir rahatsızlıktır. Renk körlüğü teşhisinde bazı renkli ipliklerin ya da üzerinde renkli beneklerden oluşan rakamların yer aldığı bir takım testler yapılmaktadır. Kişilerin bu testleri yaparak hangi tip renk körlüğüne sahip olduğu teşhis edilebilmektedir. 

Renk körlüğü kalıtsal bir genetik bozukluk olarak tanımlanmıştır. Sıklıkla cinsiye kromozomlarından x kromozomunu üzerinden taşınarak bebeğe geçmektedir. Renk körlüğü olmayan erkeklerin kız çocukları renk körü olmamakla birlikte renk körlüğü taşıyıcısı olabilmektedir. Taşıyıcı kadınların erkek çocuklarının ise yarısı renk körü olarak doğmaktadır. Annenin renk körü olduğu durumda da çocuklar renk körü olarak doğmaktadır. Renk körlüğü testi ile erken yaşlardan itibaren çocukların renk körü olup olmadığının teşhis edilmesi mümkündür. 

Renk Körlüğü Testi Nasıl Yapılır?

Renk körlüğü testi en zor yöntemler ile renkleri ayırt edemeyen kişilerin hangi tür renk körlüğüne sahip olduğunun tespit edilmesi için kullanılmaktadır. Renk körlüğü testi kapsamında yaygın olarak tek bir yöntem kullanılmaktadır. Söz konusu testin her sayfasında özel olarak renkli noktalardan oluşan sayılar bulunmaktadır. İyi aydınlatılmış bir yer de katalog içindeki sayıların okunması istenir. 

Hastaların test kapsamında okuması istenen sayıları doğru okuması halinde bu kişilerin renk körü olduğuna karar verilir. Eğer bir renkte eksiklik olduğu tespit edilirse daha detaylı testlerin yapılması gerekecektir. Bu kapsamda renk körlüğün doğru ve detaylı bir şekilde tespit edilmesini sağlamak için farklı testler uygulanabilir. Renk körlüğünün tespit edilmesi için uygulanacak testler farklılık gösterebilir. 

Renk Körlüğü Testi Kaç Yaşında Belli Olur? 

Kırmızı – yeşil renk körlüğü başta olmak üzere farklı renk körlüğü durumları bulunmaktadır. Bu sorunun tespit edilmesi için öncelikle çocukların renkleri ve sayıları bildiği bir yaşa gelmeleri gerekmektedir. Erken yaşlarda ise renkleri geç öğrenme ve yanlış söyleme gibi hataları çok sık yapan çocuklarda renk körlüğü olduğu şüphesi ortaya çıkacaktır. 

Renk körlüğü genetik faktörler ile ortaya çıkması nedeniyle ailede renk körlüğü geçmişine de bakılarak tahminde bulunabilir. Renk körlüğünün tespit edilmesi için bu nedenle kesin yaş grubundan söz etmek mümkün değildir. Testi yapabilecek yaşa gelen herkese uygulanabilir. Renk körlüğü yaşayanlar muhtemelen erken yaşlardan itibaren renkleri görememe sorunları ile karşılaşacağı için küçük yaşlardan itibaren görülebilir. Gerekli testlerin yapılmasının ardından renk körlüğü teşhisi kesinleşir. Renk körü olan kişiler aynı zamanda birçok farklı mesleğe seçilme aşamasından da elenecektir. Bu nedenle polis, asker gibi mesleklerde renk körlüğü testleri uygulanmaktadır.  

Renk Körlüğü Tedavisi Var Mı?

Renk körlüğü tedavisi ilaç veya cerrahi yöntemler ile tedavi edilebilir bir sorun değildir. Ancak günümüzde gelişen teknoloji sayesinde chromagen adlı özel bir lens sitemi veya çeşitli gözlüklerle de renk körlüğü düzeltilebilmektedir. Çoğu genetik rahatsızlıkta olduğu gibi renk körlüğünün de günümüzde bir cerrahi operasyon ile tedavisi mümkün değildir. Belli renklere özel olarak üretilen gözlük ve lensler ile bu sorunun nispeten düzeltilmesi hedeflenmektedir. 

Hastaların renk körlüğünü düzeltmek için gün içinde üretilen bu kontakt lensleri ve gözlükleri kullanması mümkündür. Görme sinirlerinin tahribatından kaynaklı olarak görme bozuklukları ile birlikte ilerleyen renk körlüğü kapsamında bir miktar düzelme ve görme bozukluğunun ilerlemesinin durdurulması mümkündür. Söz konusu yöntemler dışında renk körlüğünün tedavi edilmesi için ilaç veya cerrahi yöntemler uygulanamamaktadır.  

Renk Körleri Hangi Rengi Nasıl Görür? 

Online renk körlüğü testi veya diğer testler ile renk körü olduğu belirlenen kişilerin bazı renkleri farklı gördükleri tespit edilebilmektedir. Toplumda en yaygın olarak görülen renk körlüğü türü kırmızı ve yeşil renk körlüğüdür. Bu tip renk körlüğü yaşayan kişlerde yeşil, sarı, turuncu ve kırmızı renkleri aynı biçimde algılanmaktadır. Renk körlüğünün nadir ve ciddi türlerinde ise görüş bozukluğu oldukça ileri seviyelerdedir. Bu tip hastalar tüm renkleri siyah beyaz olarak görmektedir. Ancak bu durum oldukça nadirdir. 

Renk körlüğü bilindiği üzere birçok farklı türe sahiptir. Renk körlüğü türlerine göre kişilerin renkleri olduğundan çok farklı olarak görmesi mümkündür. Bu seviyelerin belirlenmesinde yapılacak renk körlüğü testi önemlidir. Kişilerin hangi tür renklere karı duyarlılıklarının olduklarının belirlenerek buna göre bir saptama yapılabilir. Kişiden kişiye değişen renk körlüğünde bazı kişilerde ileri seviyede renkleri karıştırma durumu görülürken bazı kişilerde bu durum oldukça hafiftir.