Uzun bir süredir dünyayı etkisi altına alan covid-19, tüm insanların sağlığını ve sosyal hayatını oldukça kötü etkilemiştir. Dünya genelinde milyonlarca kişinin hayatını kaybetmesine neden olan bu virüs, farklı varyantlara evrilerek güncel tehlikesini günbegün arttırmaktadır. Yakın zamanda bilim adamlarının çalışmaları sonucunda ülkeler aşı bulmuş ve seri üretime geçerek ülkelere temin etmiştir. Covid-19’un günümüzde var olan en koruyucu önlemi öncelikle aşı, sonrasında maske, mesafe ve temizliktir.

Gebelikte Koronavirüs

2019 sonunda ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan covid-19, genellikle ileri yaş grubunda ve kronik rahatsızlığı olan bireylerde daha ciddi problemlere yol açsa da, her yaştaki bireyleri etkileyebilmektedir. Bu hastalığın çıkmasıyla anneler, anne adayları ve çocuk düşünen aileler yoğun endişe duymaktadır. Koronavirüs ailesinden olan MERS ve SARS virüslerinin belirtileri göz önüne alındığında covid-19’un gebeler üzerinde bir yan etkisi olmadığı görülmektedir. 

Covid-19 Şüphesi Olan Hamileler Ne Yapmalıdır?

Covid-19’un en büyük belirtilerinden olan ateş, öksürük, nefes darlığı ve solunum güçlüğü gibi semptomlar gösteren gebelerin test yaptırması önerilmektedir. Hamilelikte vücut ve bağışıklığın değişmelerine bağlı olarak kadınlar, enfeksiyon hastalıklarına daha müsaittir. Hamilelikte meydana gelen diyabet, yüksek tansiyon, aşırı kilo durumları covid-19 hastalığının daha zor atlatılmasına sebep olur. Gebelerin covid-19 sürecinde yoğun bakım ihtiyacı gebe olmayan kadınlara göre daha fazladır. Bu sebeple orta riskli grupta yer alırlar.

Hamilelikte covid-19 atlatan kadınların düşük ya da ölü doğum gibi komplikasyonlar gösterdiğine dair kesin bir veri yoktur. Bazı araştırmalara göre erken doğum riskini arttırdığı gözlemlenmiştir. 

Gebelikte Covid-19 Tedavisi Nasıl Olur?

Hamilelerde covid-19 tedavisi erişkin tedavisinden farklı olmaktadır. 

  • Komplike olmayan covid-19 hastası gebelere ilaç tedavisi önerilmez. (komplike: solunum sıkıntısı olmayan, ağızdan beslenmede sorun yaşamayan hastalar)
  • Genel durumu iyi gebeler evde izole edilir.
  • Bol su tüketmek, yeterli oranda sebze tüketmek gibi bağışıklığı destekleyici bir beslenme düzeni oluşturulmalıdır. 
  • Favipravir adlı covid-19 ilacı hamile ve emziren annelere önerilmez.
  • Hastalığı şiddetli yaşayan gebelerin hastaneye yatış yapması gerekebilir. 
  • Hastalığı hafif seyretmesine rağmen bazı gebelerde diyabet, hipertansiyon gibi ek rahatsızlıklar sebebiyle hastaneye yatış yapması gerekebilir.
  • Kan pıhtılaşmasına yatkın olan gebeler için düşük dozda aspirin verilebilir.
  • Ağrı kesici olan öncelik asetaminofen (parasetamol) olmalıdır. 

Hamilelikte Koronavirüs Bebeğe Geçer Mi?

Yapılan araştırmalara göre bebeğin anne karnında bulunan sıvıdan alınan örneklerde aktif virüs bulunmamıştır. Ayrıca anne sütünden geçtiğine dair bulgulara da rastlanmamıştır. Covid-19 virüsü taşıyan anne çocuğunu emzirmeye devam edebilir. Virüs süt yoluyla geçmese de, elbette ki yakın temas ile bulaşıcı olabilir. El hijyeni sağladıktan ve maske taktıktan sonra bebeği emzirmesi daha sağlıklı olacaktır.

 

Hamilelik ve Emzirme Döneminde Covid-19 Aşısı Yapılabilir Mi?

Hamilelerin covid-19 geçirme riski, hamile olmayan kişilerden daha fazladır. Hamilelik sırasında özellikle ilk aylık dönemi atlattıktan sonra covid-19 aşısı yaptırmak araştırmalar sonucunda önerilmektedir. Yapılan araştırmalar, aşılanmış hamilelerin ve bebeklerinin herhangi bir sağlık sorunu ile karşılaşmadığını göstermektedir. Ayrıca bebeklerden alınan örneklerde görülen antikor değerleri oldukça yüksek görülmektedir, yani aşı gebelikte bebeği de aynı düzeyde korumaktadır. 

Aşıların etki mekanizması göz önünde bulundurulduğunda, aşının emziren anneler ve bebekleri için de bir sağlık problemi oluşturmadığı düşünülmektedir. Bu nedenle emziren anneler de gönül rahatlığıyla covid-19 aşısını olabilir. Son yapılan araştırmalara göre, annenin sütünden bebeklerine korumaya yardımcı olacak kadar antikor geçebildiğini gözlemlenmiştir. 

Aşı her ne kadar koruyucu olma konusunda en üst seviyede tutulsa da, öncelik her zaman maske, mesafe ve temizlik olmalıdır.