Depresyon belirtileri, enerji ve ilgide azalma, uykusuzluk, suçluluk duygusu, odaklanmada zorluk çekme, sosyal ve mesleki ilişkilerde zayıflama, kaygı artışı şeklinde sıralanır. Depresyon için erken dönemde terapi koşullarından yararlanılmaması halinde intihar düşünceleri ve yaşam kalitesinde belirgin bir düşüş de ortaya çıkabilmektedir. Depresyon tedavi çeşitleri denildiğinde ise akla BDT, Psikodinamik terapi gibi pek çok teknik gelir. İçeriğimizin devamından depresyonun ne olduğu, tedavi tiplerinin neler olduğu, bu tedavilerin nasıl gerçekleştirildiği hakkında bilgileri edinebilirsiniz. 

Depresyon Nedir?

Depresyon, bireylerin kendilerini psikolojik açıdan iyi hissetmemelerine sebep veren, uzun süreli olarak devam edebilen psikolojik rahatsızlıktır. Motivasyon eksikliği, karamsarlık, yaşamdan zevk alamama gibi semptomlarla ortaya çıkabilen depresyon, kişinin kendisini çoğu zaman hüzünlü ve yalnız hissetmesine neden olur. 

Depresyon etkisiyle çevresine karşı ilgisiz olmaya başlayabilen bireyde iç dünyaya ilişkin huzursuzluk duygusu ön plana çıkar. Tüm bunlar aynı zamanda depresyon belirtileri olarak da görülebilirler. Peki, depresyon tedavisinde kullanılan teknikler, terapiler nelerdir? İşte sorunun yanıtı…

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

Depresyonda BDT tedavisi, kişiyi depresyona sürüklemiş olan irrasyonel düşünce kalıplarını ortadan kaldırmayı amaçlar. Özellikle, bireylerin çocukluk dönemlerine ait olan olumsuz durumlar göz önünde bulundurulur. Erken yaşta hafızaya yerleşen temaları, ilerleyen yaşlarda tetikleyen durumlar depresyonu ortaya çıkarmış olabilir. Bu tetikleyicileri saf dışı bırakmak için BDT terapide dört temel aşama izlenir.

  • Sorununun davranışçı ve bilişsel formülasyonunu oluşturmak.
  • Hazırlanan formülasyona göre tedavi planını oluşturmak.
  • Kişiyi bilişsel ve davranışsal yaklaşım hakkında bilinçlendirmek.
  • Tedavi için bireyin uygunluğunu ölçmek, terapide güveni ön plana alan bir diyalog gerçekleştirmek.

Bu aşamalar kapsamında kişinin özgüvenini ve yaşam sevincini geri kazanmasını, stresle başa çıkmasını sağlayacak bir terapi uygulanır.

Psikodinamik Terapi

Depresyon tedavisinde Psikodinamik terapi, depresif kişinin bilinçaltında yatan çatışmalara eğilir. Bu terapide amaç kişinin yaşam kalitesini bozan çatışmaları, yerleşik inançları, savunmaları faydalı bir noktaya evirebilmektir. Psikodinamik terapi, özellikle erken çocukluk döneminde oluşan travmatik olaylardan kaynaklı hisleri de ortadan kaldırmayı amaçlar. Bu tedavide, henüz çözülemeyen davranış kökenlerine inip, hastanın farkındalığını yükselterek başarıya ulaşılır. 

Kişiler Arası Terapi

Depresyonda kişiler arası terapi, kişiye ve etrafındakilerle olan ilişkisine odaklanır. Kişinin düşünce ve davranış kalıplarındaki, kişiyi rahatsız edici detayları ortadan kaldırıp, sosyal ilişkileri güçlendirme terapinin amaçlarıdır. Psikodinamik terapi, depresif etkileri azaltmakta son derece etkilidir. 

ENDR Terapi Tedavisi

Depresyonda ENDR terapisi, Eye Movement Desensitizationand Reprocessing olarak bilinir. ENDR, göz hareketleri yardımıyla, depresyondaki kişinin travmatik yaşamıyla ilişkili düşünce ve duygularını açığa çıkarmayı amaç edinir. ENDR tedavisinin, hastayı hazırlanma, stabilize etme, anamnez alma, tedaviyi planlanma, travmayı öğrenme, değerlendirme, duyarsızlaştırma, olumlu düşünceyi yerine koyma, pekiştirme, kapanış ve kontrol muayenesi gibi pek çok evresi bulunur. 

Farkındalık Temelli Terapi (Mindfullness)

Farkındalık temelli terapi, depresyonda olan kişinin yaşantısını değiştirmek için onu depresyona sürükleyen durumları meditasyonla kabullenme ve kontrol etme üzerine yoğunlaşır. Kişi davranışlarını, yaşantısını, düşüncelerini sadece kendisinin kontrol etme gücüne sahip olduğunu anlama yolunda ilerler. Terapide dikkat ve odaklanmayı artırabilecek, kontrolü ele almayı sağlayacak nefes alışveriş tekniklerine ve duygu yönetimine odaklanılır. 

Depresyon Tedavisinde Antidepresan İlaçlar Neler?

Depresyon tedavisinde kullanılabilen antidepresan ilaçlar sadece uzman doktorların reçete etmesi ile kullanılabilir. Uzman doktorlar tedavide gerekli bulmaları halinde aşağıdaki antidepresanları terapilerin yanında önerebilirler.

  • SSRIs- Seçici serotonin geri alımını sağlayan inhibitör,
  • Trisiklik antidepresan (TCA),
  • SNRI-Serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitör,
  • 5-HT1A reseptör antagonisti,
  • 5-HT3 reseptör antagonisti,
  • 5-HT3 reseptör antagonisti,
  • Dopamin geri alım engelleyici,
  • Noradrenerjik antagonist,

Bu gibi antidepresan ilaçlar, uzman doktorların tedavi sürecinde ilaç kullanımını gerekli gördükleri kişiler tarafından kullanılabilmektedir. İlaçların depresyon belirtileri, depresyona bağlı eylemler üzerinde pozitif etki gösterme süreleri ise 2 ila 4 hafta arasında değişim gösterir.