Herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin olay yerine ulaşıp tıbbi yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek için olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın kişinin o anki mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır.

 İlk yardımın öncelikli amaçları; Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak yani hastaneye ulaşana kadar hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini engellemek, İyileştirmeyi kolaylaştırmaktır. İlk Yardımın Temel Uygulamaları vardır bunlar şunlardır; Koruma: Olay yerinde olası tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturulmalıdır, Kazaya uğrayan araç mümkünse güvenli bir alana alınmalıdır, Olay yeri görünebilir biçimde işaretlenmelidir, Meraklı kişiler olay yerinden uzaklaştırılmalıdır yaklaşılmasına izin verilmemelidir, Kazaya uğrayan araç varsa kontak anahtarı kapatılmalıdır, Olay yerinde Sigara içilmemelidir ve içilmesine izin verilmemelidir, Gaz varlığı söz konusu ise; zehirlenmelerin önlenmesi için gerekli önlemler alınmalıdır Gaz tüpünün vanası kapatılmalıdır ortam havalandırılmalıdır, Kıvılcım oluşturacak ışıklandırma veya çağrı araçlarını kullanımına izin verilmemelidir, Hasta/yaralılar yerlerinden kımıldatılmamalıdır, Hasta/yaralılar yaşam bulguları yönünden değerlendirilmelidir Kanamalı durumlarda mutlaka Hepatit B, C, HIV/AİDS gibi hastalıklara karşı korunmak için eldiven giyilmelidir.  Bildirme: En hızlı şekilde gerekli yardım kuruluşlarına ( 112 )  haber verilmesidir, 112 arandığında kesin yer ve adres, kim, hangi numaradan arıyor, olayın tanımı, hasta ya da yaralı sayısı, durumu, nasıl bir yardım aldıkları hakkında sağlık kuruluşuna bilgi verilmelidir. Kurtarma: Olay yerinde hasta yaralılara müdahale; hızlı ancak sakin ve bilinçli bir şekilde yapılmalıdır. Hasta/yaralının durumunun değerlendirilmesine bağlı olarak ilk yardım yapılmalıdır. Eğer ilk yardım bilinmiyorsa asla hasta/yaralıya dokunulmamalı ve kımıldatılmamalıdır. İlk yardımcının müdahalede yapması gerekenler vardır bunlar sırasıyla şunlardır; Hasta/yaralının durumunu değerlendirmelidir,  Hasta/yaralının korku ve endişelerini gidermelidir sakinleştirmelidir, Hasta/yaralıya müdahalede yardımcı olacak kişileri organize etmelidir, Hasta/yaralının durumunun ağırlaşmasını engellemek için gerekli müdahalede bulunmalıdır Kanama, kırık, çıkık ve burkulma vb. durumlarda yerinde müdahale etmek gibi Hasta/yaralının yarasını görmesine izin vermemelidir Hasta/yaralıları hareket ettirmeden müdahale yapmalıdır.  Hasta/yaralıların en uygun yöntemlerle en yakın sağlık kuruluşuna sevkini sağlamalıdır (112), Acil uygulama ve yöntemlerinde İlk müdahale nasıl yapılmalıdır? Gözlenebilir herhangi bir tehlike yoksa kişinin yanına gidip omuzlarından yavaşça sarsarak seslenilir. Kişi cevap vermiyorsa sert bir zemin üzerinde sırt üstü yatırılır Cevap veriyorsa onu bulduğunu pozisyonda tutulmalıdır. Sorular sorarak problemi anlamaya çalışılır ve gerekiyorsa ambulans çağırılır. Yanıt vermediği hallerde, ilkyardım eğitimi almış kişilerin uygulamasının daha doğru olacağı suni solunum ve kalp masajı uygulanmalıdır. Yetişkinlerde suni solunuma başlamadan önce baş arkaya itilerek dilin geriye kaçıp hava yolunu tıkaması önlenir. Oysa bebeklerde baş hafif bir şekilde geriye itilerek çiçek koklama pozisyonu yapılarak uygulamaya başlanmalıdır Size bir püf nokta: Bebeklerde suni solunum gerektiğinde başın geriye itilmesi hava yolunu kapayabileceğinden başı hafifçe geriye itilmelidir. Kalp masajı nasıl yapılır? Elinizin bilekle birleştiği sert kısmını hastanın göğsünün ortasına yerleştirin. Diğer elinizin sert kısmını, önceki elinizin üstüne koyun. Her iki elinizin de parmaklarını sıkıca kenetleyerek, hastanın göğsüne dik bir açıyla 30 kez bastırın. Bu işlemi yaparken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, basınç uygulayacağınız noktanın kaburgalara doğru kaymaması ve göğüs kemiğinin ucuna ya da karın boşluğuna basınç uygulamamaktır. Ellerinizi yukarı alırken, göğüsten ayırmamanız gerekir. Hasta kendi kendine soluk alıp vermeye ya da kalbi tekrar atmaya başlarsa, yan yatar pozisyona getirilmesi önemlidir. Bu aşamadan sonra hemen bir ambulans çağırın.

Yapılmaması gereken ilk yardım hataları; Bayılma durumunda bayılan kişiye tokat atmak: Kısa süreli bilinç kaybının sebebi kan basıncındaki düşüş, havasızlık, büyük üzüntü duymak veya aşırı duygusal dalgalanma ve açlık olabilir. Nabız ve solunum düzenli ise hasta sırt üstü yatırılıp ayakları yükseltilir ve hareketsiz bir şekilde yatması sağlanır. Sonrasında ise baygın kişi kalabalık ve kapalı bir yerde duruyorsa sakin ve açık bir alana alınmalıdır. Sara nöbeti geçiren hastaya soğan koklatmak; Nöbet geçiren epilepsi hastaları kasılmalar ile kendilerine zarar verebilirler, bu yüzden önceliğiniz hastanın etrafındaki tehlikeli cisimleri uzaklaştırmak olmalıdır. Dişlerinin arasına mendil ya da bez parçası konularak hastanın dilini ısırması engellenebilir. Baygınlık ve nöbet geçiren kişilere koklattığınız soğan ya da kolonya, hastanın nefes almasına engel olabilir. Genellikle, nöbetler birkaç dakika içinde durur bu yüzden böyle bir durumla karşılaştığınızda beklemeli ve sağlık ekiplerine haber verilmelidir. Her boğulma durumunda kalp masajı yapma; Boğulmalar yoğun dumana maruz kalma ya da suda fazlasıyla karşılaşılan tehlikeli durumlardır. Boğulan kişi sudan çıkarıldığında ilk olarak nabız, kalp atışları ve solunumu kontrol edilir. Problem olduğunda eğitimli kişilerce solunum ve kalp masajı uygulanır. Nefes borusu tıkanması durumunda sırta hızlıca vurmak; Yine en çok yapılan yanlışlardan biri de, nefes borusunda kısmi tıkanma olan birinin sırtına vurulmasıdır. Nefes almakta güçlük çeken ve kısmi tıkanma yaşayan birine hiçbir şekilde müdahale edilmemesi ve öksürmeye teşvik edilmesi gerekir. Ve tabii sırta vurmak isteyenleri de engellemeyi unutmamak lazımdır Zehirlenen kişiyi parmakla kusturmaya çalışmak, Midedeki zehirli maddenin kusturularak çıkartılmaya çalışılması hastaya daha büyük zararlar verebileceği için sindirim yoluyla zehirlenmelerdeki en temel ilk yardım yöntemi olan; ağzı su ile çalkalanma işlemi yapılmalıdır. Özellikle yakıcı maddelerin alındığı durumlarda hasta asla kusturulmamalıdır ve tıbbi yardım istenmelidir Yanıklara ve yaralara diş macunu tütün, şeker vb. sürmek; Öncelikle bunlar tıbbi bir ürün değildir, kullanım amacı dışında kullanılmasını önermek doğru olmayacaktır. İlaveten kuruyan diş macunu, tütün, şeker vb.nin daha sonra özellikle yanmış, yaralı ve hassas bölgeden temizlenmesi hem sağlık personeli hem de hasta için sıkıntılı olacaktır. Bu örneklere daha birçokları eklenebilir.

Unutmayalım ki yapılan her yanlış müdahale sağlığımız için büyük riskler oluşturabilir. Bu yüzden bazen de hastaya dokunmadan sadece yardım aranmasını, naklini, etrafından meraklı insanların uzaklaştırılmasını temin etmek dahi en değerli ilk yardımlardan biridir.